تنگی یا گرفتگی مجاری اشکی در کودکان و روش درمان

این مقاله به بررسی تنگی یا گرفتگی مجاری اشکی در نوزادان و کودکان می‌پردازد. در این مقاله، علل، علائم، تشخیص و روش‌های درمانی مختلف برای این عارضه مورد بحث قرار می‌گیرند. هدف از این مقاله ارائه اطلاعات جامع و کاربردی به والدین و مراقبین کودکان است تا بتوانند در صورت بروز این مشکل، بهترین تصمیمات را برای سلامت فرزندان خود اتخاذ کنند.

مقدمه

تنگی یا گرفتگی مجاری اشکی یک مشکل شایع در نوزادان و کودکان است که می‌تواند باعث اشک‌ریزش و ترشح از چشم شود. مجاری اشکی وظیفه دارند اشک را از سطح چشم به داخل بینی تخلیه کنند. وقتی این مجاری مسدود یا تنگ شوند، اشک نمی‌تواند به درستی تخلیه شود و در نتیجه، چشم پر از اشک می‌شود و ممکن است ترشح داشته باشد.

علل تنگی یا گرفتگی مجاری اشکی

شایع‌ترین علت تنگی مجاری اشکی در نوزادان، عدم باز شدن کامل مجرا در هنگام تولد است. در بسیاری از موارد، یک غشاء نازک در انتهای مجرا وجود دارد که مانع از تخلیه اشک می‌شود. علل دیگر عبارتند از:

• عفونت: عفونت‌های چشمی می‌توانند باعث التهاب و تورم مجاری اشکی شوند و آن‌ها را مسدود کنند.

• آسیب: آسیب به صورت یا بینی می‌تواند به مجاری اشکی آسیب برساند و باعث تنگی یا انسداد آن‌ها شود.

• ناهنجاری‌های مادرزادی: در برخی موارد، نوزادان با ناهنجاری‌های مادرزادی در ساختار مجاری اشکی متولد می‌شوند که می‌تواند باعث تنگی یا انسداد آن‌ها شود.

• پولیپ یا تومور: به ندرت، پولیپ‌ها یا تومورها در مجاری اشکی می‌توانند باعث انسداد آن‌ها شوند.

علائم تنگی یا گرفتگی مجاری اشکی

علائم تنگی یا گرفتگی مجاری اشکی معمولاً در چند هفته اول زندگی نوزاد ظاهر می‌شوند. شایع‌ترین علائم عبارتند از:

• اشک‌ریزش مداوم: حتی زمانی که نوزاد گریه نمی‌کند، چشم‌ها پر از اشک هستند.

• ترشح از چشم: ترشحات ممکن است شفاف، سفید یا زرد باشند.

• قرمزی پلک‌ها: پوست اطراف چشم ممکن است قرمز و ملتهب شود.

• چسبندگی پلک‌ها: پلک‌ها ممکن است به خصوص صبح‌ها به هم بچسبند.

تشخیص تنگی یا گرفتگی مجاری اشکی

پزشک معمولاً می‌تواند با بررسی علائم و معاینه فیزیکی، تنگی یا گرفتگی مجاری اشکی را تشخیص دهد. در برخی موارد، ممکن است آزمایش‌های بیشتری برای تایید تشخیص و رد سایر علل احتمالی انجام شود. این آزمایش‌ها ممکن است شامل موارد زیر باشند:

• آزمایش رنگ: یک قطره رنگ فلورسئین در چشم ریخته می‌شود و سپس بررسی می‌شود که آیا رنگ از طریق مجاری اشکی به داخل بینی تخلیه می‌شود یا خیر.

• شستشوی مجاری اشکی: یک محلول استریل به داخل مجاری اشکی تزریق می‌شود تا بررسی شود که آیا مجاری باز هستند یا خیر.

• سی تی اسکن یا ام آر آی: در موارد نادر، ممکن است سی تی اسکن یا ام آر آی برای بررسی ساختار مجاری اشکی و رد سایر علل احتمالی انجام شود.

درمان تنگی یا گرفتگی مجاری اشکی

در بسیاری از موارد، تنگی یا گرفتگی مجاری اشکی به خودی خود و بدون نیاز به درمان خاصی برطرف می‌شود. با این حال، روش‌های درمانی مختلفی وجود دارد که می‌توانند به باز شدن مجاری اشکی و کاهش علائم کمک کنند.

ماساژ مجاری اشکی

ماساژ مجاری اشکی یک روش ساده و موثر است که می‌تواند به باز شدن مجاری اشکی کمک کند. برای انجام ماساژ، مراحل زیر را دنبال کنید:

1. دست‌های خود را بشویید.

2. انگشت اشاره خود را روی گوشه داخلی چشم نوزاد در محلّی که کیسۀ اشکی قرار دارد، قرار دهید.

3. با فشار ملایم، انگشت خود را به سمت بینی و عقب حرکت دهید.

4. این حرکت را دو یا سه بار تکرار کنید.

5. هر بار قبل از چکاندن قطره در چشم، این کار را انجام دهید.

قطره آنتی‌بیوتیک

اگر چشم نوزاد عفونت داشته باشد، پزشک ممکن است قطره آنتی‌بیوتیک تجویز کند. آنتی‌بیوتیک‌ها به از بین بردن عفونت و کاهش التهاب کمک می‌کنند.

میل زدن مجاری اشکی

اگر ماساژ و آنتی‌بیوتیک‌ها موثر نباشند، پزشک ممکن است میل زدن مجاری اشکی را توصیه کند. این روش شامل وارد کردن یک میله نازک به داخل مجاری اشکی برای باز کردن انسداد است. میل زدن معمولاً در اتاق عمل و زیر بیهوشی کامل و سبک عمومی انجام می‌شود.

بالن داکریوپلاستی

بالن داکریوپلاستی یک روش دیگری است که شامل وارد کردن یک بالن کوچک به داخل مجاری اشکی و باد کردن آن برای باز کردن انسداد است. این روش هم معمولاً در بیمارستان و تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود.

جراحی

در موارد نادر، ممکن است جراحی برای باز کردن مجاری اشکی مورد نیاز باشد. جراحی معمولاً زمانی انجام می‌شود که سایر روش‌های درمانی موثر نباشند.

پیشگیری از تنگی یا گرفتگی مجاری اشکی

هیچ راه قطعی برای پیشگیری از تنگی یا گرفتگی مجاری اشکی وجود ندارد. با این حال، رعایت بهداشت چشم می‌تواند به کاهش خطر عفونت و التهاب کمک کند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر نوزاد شما علائم تنگی یا گرفتگی مجاری اشکی را دارد، مهم است که به پزشک مراجعه کنید. پزشک می‌تواند تشخیص دقیقی ارائه دهد و بهترین روش درمانی را توصیه نماید.