این سند به بررسی دقیق بیماری‌های چشمی که می‌توانند منجر به معافیت از خدمت سربازی در ایران شوند، می‌پردازد. هدف از این بررسی، ارائه اطلاعات جامع و دقیق به مشمولان خدمت وظیفه است تا با آگاهی کامل از شرایط و ضوابط مربوطه، بتوانند در صورت واجد شرایط بودن، برای معافیت اقدام نمایند.

بخش اول: کلیات و مقررات

بر اساس قوانین و مقررات سازمان وظیفه عمومی ناجا، مشمولان خدمت وظیفه که دارای بیماری‌های چشمی خاصی باشند، می‌توانند از خدمت سربازی معاف شوند. این معافیت‌ها بر اساس شدت و نوع بیماری تعیین می‌شوند و به سه دسته کلی تقسیم می‌شوند:

• معافیت دائم: در صورتی که بیماری چشمی به حدی شدید باشد که فرد را از انجام هرگونه فعالیت نظامی باز دارد، معافیت دائم صادر می‌شود.
• معافیت از رزم: در صورتی که بیماری چشمی مانع از انجام فعالیت‌های رزمی شود، اما فرد قادر به انجام فعالیت‌های غیر رزمی باشد، معافیت از رزم صادر می‌شود.
• معافیت موقت: در صورتی که بیماری چشمی قابل درمان باشد و یا نیاز به گذراندن دوره نقاهت داشته باشد، معافیت موقت صادر می‌شود.

بخش دوم: بیماری‌های چشمی معافیت آور

در این بخش به بررسی دقیق بیماری‌های چشمی که می‌توانند منجر به معافیت از خدمت سربازی شوند، می‌پردازیم:

1. اختلالات انکساری

• نزدیک بینی (میوپی):
  • معافیت دائم: در صورتی که مجموع نمره اصلاح با عدسی (اسفر و استوانه) در هر چشم بیشتر از 8 دیوپتر باشد.
  • معافیت از رزم: در صورتی که مجموع نمره اصلاح با عدسی (اسفر و استوانه) در هر چشم بین 6 تا 8 دیوپتر باشد.
• دوربینی (هیپرمتروپی):
  • معافیت دائم: در صورتی که مجموع نمره اصلاح با عدسی (اسفر و استوانه) در هر چشم بیشتر از 8 دیوپتر باشد.
  • معافیت از رزم: در صورتی که مجموع نمره اصلاح با عدسی (اسفر و استوانه) در هر چشم بین 6 تا 8 دیوپتر باشد.
• آستیگماتیسم:
  • معافیت دائم: در صورتی که مجموع نمره اصلاح با عدسی (اسفر و استوانه) در هر چشم بیشتر از 8 دیوپتر باشد.
  • معافیت از رزم: در صورتی که مجموع نمره اصلاح با عدسی (اسفر و استوانه) در هر چشم بین 6 تا 8 دیوپتر باشد.
• آنیزومتروپی (تفاوت بینایی دو چشم):
  • معافیت دائم: در صورتی که اختلاف بینایی دو چشم بیشتر از 4 دیوپتر باشد.

2. بیماری‌های قرنیه

• کراتوکونوس (قوز قرنیه):
  • معافیت دائم: در صورتی که کراتوکونوس پیشرفته باشد و باعث کاهش شدید بینایی شود.
  • معافیت از رزم: در صورتی که کراتوکونوس خفیف تا متوسط باشد و با عینک یا لنز قابل اصلاح باشد.
• کدورت قرنیه (لک قرنیه):
  • معافیت دائم: در صورتی که کدورت قرنیه باعث کاهش شدید بینایی شود.
  • معافیت از رزم: در صورتی که کدورت قرنیه خفیف باشد و باعث کاهش جزئی بینایی شود.
• دیستروفی قرنیه:
  • معافیت دائم: در صورتی که دیستروفی قرنیه پیشرفته باشد و باعث کاهش شدید بینایی شود.

3. بیماری‌های عدسی

• آب مروارید (کاتاراکت):
  • معافیت دائم: در صورتی که آب مروارید پیشرفته باشد و باعث کاهش شدید بینایی شود.
  • معافیت از رزم: در صورتی که آب مروارید خفیف تا متوسط باشد و با جراحی قابل درمان باشد.
• جابجایی عدسی (اکتوپی لنتیس):
  • معافیت دائم: در صورتی که جابجایی عدسی باعث کاهش شدید بینایی شود.

4. بیماری‌های شبکیه

• رتینوپاتی دیابتی:
  • معافیت دائم: در صورتی که رتینوپاتی دیابتی پیشرفته باشد و باعث کاهش شدید بینایی شود.
  • معافیت از رزم: در صورتی که رتینوپاتی دیابتی خفیف تا متوسط باشد و با درمان قابل کنترل باشد.
• دژنراسیون ماکولا:
  • معافیت دائم: در صورتی که دژنراسیون ماکولا پیشرفته باشد و باعث کاهش شدید بینایی شود.
• جداشدگی شبکیه:
  • معافیت دائم: در صورتی که جداشدگی شبکیه باعث کاهش شدید بینایی شود.
  • معافیت موقت: در صورتی که جداشدگی شبکیه با جراحی قابل درمان باشد.
• رتینیت پیگمنتوزا:
  • معافیت دائم: در صورتی که رتینیت پیگمنتوزا پیشرفته باشد و باعث کاهش شدید بینایی شود.

5. بیماری‌های عصب بینایی

• گلوکوم (آب سیاه):
  • معافیت دائم: در صورتی که گلوکوم پیشرفته باشد و باعث کاهش شدید بینایی شود.
  • معافیت از رزم: در صورتی که گلوکوم خفیف تا متوسط باشد و با درمان قابل کنترل باشد.
• آتروفی عصب بینایی:
  • معافیت دائم: در صورتی که آتروفی عصب بینایی باعث کاهش شدید بینایی شود.
• نوریت اپتیک:
  • معافیت دائم: در صورتی که نوریت اپتیک باعث کاهش شدید بینایی شود.

6. اختلالات حرکتی چشم

• استرابیسم (لوچی):
  • معافیت دائم: در صورتی که استرابیسم باعث دوبینی شود و با جراحی قابل اصلاح نباشد.
  • معافیت از رزم: در صورتی که استرابیسم با جراحی قابل اصلاح باشد.
• نیستاگموس (حرکات غیرارادی چشم):
  • معافیت دائم: در صورتی که نیستاگموس باعث کاهش شدید بینایی شود.

7. سایر بیماری‌های چشمی

• افتادگی پلک (پتوز):
  • معافیت دائم: در صورتی که افتادگی پلک باعث اختلال در بینایی شود.
• خشکی چشم شدید:
  • معافیت از رزم: در صورتی که خشکی چشم شدید باشد و با درمان قابل کنترل نباشد.
• التهاب مزمن چشم (یوئیت):
  • معافیت دائم: در صورتی که یوئیت مزمن باعث کاهش شدید بینایی شود.

بخش سوم: مراحل اقدام برای معافیت

1. مراجعه به پزشک متخصص: اولین قدم، مراجعه به یک پزشک متخصص چشم و دریافت معاینه کامل و دقیق است. پزشک متخصص باید تشخیص دقیق بیماری و میزان شدت آن را مشخص کند.
2. ثبت نام در سامانه وظیفه عمومی: پس از دریافت تشخیص، مشمول باید در سامانه وظیفه عمومی ثبت نام کرده و درخواست معافیت پزشکی خود را ثبت کند.
3. ارائه مدارک پزشکی: مشمول باید مدارک پزشکی خود را به سازمان وظیفه عمومی ارائه دهد. این مدارک شامل گزارش معاینه پزشک متخصص، نتایج آزمایشات و تصویربرداری‌های انجام شده و سایر مدارک مرتبط با بیماری است.
4. معاینه توسط پزشکان وظیفه عمومی: پس از بررسی مدارک، مشمول برای معاینه توسط پزشکان وظیفه عمومی دعوت می‌شود. پزشکان وظیفه عمومی با بررسی مجدد وضعیت بینایی مشمول، نظر خود را در مورد معافیت وی اعلام می‌کنند.
5. تصمیم گیری کمیسیون پزشکی: در نهایت، کمیسیون پزشکی سازمان وظیفه عمومی با بررسی نظرات پزشکان وظیفه عمومی و مدارک ارائه